WSPINANIE NA CYPRZE

JĘZYK CYPRYJSKI - GRECKI

Na Cyprze komunikowanie się w języku angielskim nie jest problemem, ale turystów używających wyłącznie angielskiego, Cypryjczycy nazywają Touristas i należy podkreślić, że nie jest to pochlebne określenie, coś jak w naszej góralskiej gwarze Ceper.
Warto nauczyć się kilku wyrażeń, aby zyskać bardziej szanowany status Ksenos - obcokrajowca, podróżnika i gościa w jednej osobie.

Na południowej stronie Cypru ludność używa języka Greckiego, ale jest to odmiana dialektu dodekanez-cypryjski,
którym posługują się też ludzie na wyspach wschodniej części morza Egejskiego np. Rodos.
Wszyscy grecy cypryjscy rozumieją oficjalny grecki, jakim posługują się w Atenach, ale miedzy sobą używają miejscowego dialektu. W TV cypryjskiej informacje podawane są w poprawnym nowogreckim języku, ale jest też nadawanych wiele programów w dialekcie cypryjskim.
Ktoś, kto uczył się greckiego w Polsce może nagle zorientować się, że na Cyprze rozumie tylko połowę tego, co do niego mówią wyspiarze, mimo że go wszyscy doskonale rozumieją gdy mówi po grecku.

Jak w nowogreckim języku (gdyż starogrecki różni się od języka teraz używanego), tak i dialekcie cypryjskim jest bardzo ważny akcent, przesunięcie go powoduje zmianę znaczenia wypowiadanych słów.

np:

Ślub -> Γα´μος -> czyt. gamos. ->A ślub w bierniku brzmi -> Γα´μο ->czyt. gamo ...z akcentem na "A"
Brzmi podobnie jak wulgarny wyraz Pierdolić -> Γαμω´ -> czyt. gamo ...tyle że z akcentem na "O"

Miasto -> Πο´λη -> czyt. Poli z akcentem na "O"
Brzmi podobnie jak dużo / bardzo -> Πολυ´ -> czyt. Poli z akcentem na "i"

Ja rozwiązałem ten problem w ten sposób; wiedząc, że gdzieś jest akcent grecki, to literę akcentowaną wypowiadałem dwa razy
np.: Pooli (miasto) oraz Polii (dużo), i stałem się bardziej zrozumiały dla greków.

Z gramatyki nowogreckiej, która się różni od tego, co nas uczono w szkole (np. na lekcjach fizyki) o alfabecie greckim, gdyż uczono nas alfabetu starogrecki:

• litera beta (Β, β,); wymawiana jest zwykle jako "w" np.
  łódź -> Βα´ρκα ->czyt. warka
  Morze Bałtyckie -> Βαλτικη´ Θα´λασσα -> czty. Waltiki thalassa
• litera delta (Δ, δ,); często wymawiana jest jako "dhi" co brzmi jak polskie "w" np;
  dwa -> δυ´ο -> czyt. wijo
  ale jest też wymawana jak polskie D np.; droga -> δρο´μος -> dromos
• Litera gamma (Γ, γ,) najczęściej wypowiadana jest jako "ji" rzadko jako "gh" jest to dźwięczne gardłowe G nie występujące w słowiańskich językach, np.
  babcia -> Γιαγια´ -> Jajaa
  Francja -> Γαλλι´α -> Ghalija

Poniżej wyrazy przydatne opisane w transliteracii polskiej, czyli słowa po grecku wymawiaj tak jak czytasz:

Co można usłyszeć pod ścianą wspinaczkową:

Nazwy formacji skalnej, jak rysa, chwyt, stopień, cypryjczycy używają najczęściej nazw angielskich.

Zwroty potoczne Często je usłyszycie.
Przewodnik po Cyprze Paskala z 2002r. (a faktycznie większość pochodzi z 1990r.) Podaje, że Cypryjczycy rzadko używają wulgarnych słów, w odróżnieniu od Greków kontynentalnych. To się niestety od lat 90-tych zmieniło. Cypryjczycy (tak jak Hiszpanie, Włosi, Polacy, Rosjanie, itd.) w tej chwili używają wulgarnych słów do tego stopnia, że zlewa się to z normalną mową i już jest uważane za normę wypowiedzi.
Często Cypryjczyk jednym tchem wymawia np.;
"Jebana rasa, odpierdol się!" [Gamoto ratsa Su, Asihtir! ]
lub witając się kumplem z uśmiechem mówi:
"Cześć Pierdolony Chuju" [ Ja Su Re Gamoto, Malaka!]

Najczęściej używane zwroty potoczne:

Inne "potoczne" zwroty:

na górę strony

I to by było na tyle o mowie cypryjczyków